Bắn vít đỉnh sóng hay bụng sóng để mái tôn không dột
Tóm tắt nhanh:
- Bắn vít đỉnh sóng hay bụng sóng: vít mái tôn luôn bắn tại đỉnh sóng dương — cao hơn đáy rãnh khoảng 20–22 mm ở tôn 11 và 9 sóng, 30–32 mm ở tôn 5 sóng — để lỗ vít nằm ngoài đường nước chảy dồn về rãnh.
- Bắn ở đỉnh nghĩa là vít phải vượt thêm chiều cao sóng mới chạm xà gồ: mái một lớp dân dụng loại 11 và 9 sóng dùng Ø5.5 × 40 hoặc 45 mm, tôn 6 và 5 sóng dùng ren kép 6.3/5.5 × 50, 55 hoặc 60 mm (ren trên Ø6.3 mm, ren dưới Ø5.5 mm).
- Ở dòng ren đơn Ø5.5 mm, đầu vít vành rộng Ø13.97–14.78 mm ép đệm cao su EPDM làm kín lỗ vít; siết đúng khi đệm vừa ép kín mặt tôn và tôn quanh chân vít còn phẳng.
Bắn vít ở đỉnh sóng dương là cách đúng cho mái tôn: lỗ vít nằm ở điểm cao nhất của tấm, ngoài đường nước dồn về rãnh. Bắn ở đỉnh khiến vít Sheh Fung phải vượt thêm chiều cao sóng — khoảng 20–22 mm với tôn 11 sóng, 30–32 mm với tôn 5 sóng — trước khi chạm xà gồ.
Vì sao bắn vít ở đỉnh sóng dương, còn bắn bụng sóng thì dột
Đỉnh sóng dương là phần nhô cao nhất của tấm tôn; bụng sóng — đáy rãnh giữa hai đỉnh — là đường dẫn nước của cả mái. Nước mưa dồn về rãnh rồi thoát xuống máng, nên lỗ vít khoan tại đỉnh nằm ngoài dòng chảy, nước chỉ lướt qua lúc mưa rồi rút ngay.
Lỗ khoan ở bụng sóng thì ngược lại: bụng sóng là nơi nước chảy dồn về, nên lỗ vít đặt tại đó nằm ngay trên đường đi của nước trong mỗi trận mưa. Đệm cao su EPDM làm kín bằng lực ép đàn hồi; chỉ cần một khe hở nhỏ quanh thân vít — do siết lệch hoặc cao su lão hóa — là nước có đường vào.
Bắn đúng đỉnh sóng rồi, vì sao mái vẫn dột ngay tại lỗ vít
Tại lỗ vít, bộ phận làm kín là đệm cao su EPDM kẹp giữa đầu vít và mặt tôn: khi siết, cao su biến dạng đàn hồi rồi lấp kín cả khe quanh thân vít lẫn khe giữa đầu vít với tấm tôn. Ở dòng ren đơn Ø5.5 mm, đầu vít vành rộng Ø13.97–14.78 mm trải lực ép trên diện rộng nên đệm ít bị ép lệch. EPDM là cao su tổng hợp gốc ethylene-propylene-diene, kháng tia cực tím và ozone nên giữ đàn hồi ngoài trời.
Lỗi thứ nhất phá cơ chế này là siết quá tay: cao su bị ép lòi hẳn ra ngoài mép đầu vít và mất khả năng đàn hồi, còn tấm tôn quanh chân vít lõm thành hõm đọng nước. Đỉnh sóng dễ móp vì bên dưới là khoảng rỗng, không có xà gồ đỡ — xà gồ nằm ngang chân sóng, nên dưới điểm bắn là khoảng trống bằng chiều cao sóng: 20–22 mm, 23–27 mm hoặc 30–32 mm tùy loại tôn.
Lỗi thứ hai là siết non: đệm chưa ép kín mặt tôn, khe hở giữa cao su và tấm còn nguyên. Lỗi thứ ba là bắn lệch: máy không vuông góc mặt tôn làm vít ăn nghiêng, đệm chỉ tiếp xúc một bên. Tín hiệu siết đúng: đệm vừa ép kín mặt tôn, mép cao su không lòi ra ngoài mép đầu vít, tấm tôn quanh chân vít còn phẳng.
Bảng vị trí bắn vít trên sóng tôn: quan hệ đường nước và quy cách dùng
Bắn ở đỉnh sóng kéo theo hệ quả về chiều dài vít: trước khi chạm xà gồ, con vít phải đi hết trọn chiều cao sóng. Một con vít Ø5.5 × 40 mm bắn ở đỉnh tôn 5 sóng phải dành 30–32 mm chỉ để vượt chiều cao sóng, nên phần ren còn lại không đủ bám xà gồ; bảng quy cách của từng size chỉ ghi Ø5.5 × 40 mm cho mái tôn một lớp dân dụng loại 11 sóng và 9 sóng.
Nhóm sóng trung bình và sóng cao vì vậy dùng vít ren kép 6.3/5.5 × L mm của Sheh Fung Đài Loan: ren dưới Ø5.5 mm khoan êm vào xà gồ, ren trên Ø6.3 mm bám tấm tôn.
Tương quan số sóng và size vít: mái một lớp dân dụng loại 11 và 9 sóng dùng Ø5.5 × 40 hoặc 45 mm, mái một lớp dân dụng loại 7 sóng dùng 6.3/5.5 × 50 hoặc 55 mm, tôn 6 và 5 sóng dùng 6.3/5.5 × 50, 55 hoặc 60 mm — bảng tra đầy đủ, kể cả tôn xốp, ở bài dưới đây.
→ Bảng tra số sóng tôn và chiều dài vít tương ứng
Bảng 1: Vị trí bắn vít trên mái tôn, quan hệ với đường nước và quy cách vít tương ứng
Bảng dưới đối chiếu 4 vị trí bắn vít trên mái tôn theo quan hệ với đường nước, quy cách vít Sheh Fung và giới hạn không được dùng.
| Vị trí bắn | Quan hệ với đường nước | Quy cách vít dùng | KHÔNG dùng cho |
|---|---|---|---|
| Đỉnh sóng dương (bắn tôn vào xà gồ) | Điểm cao nhất của tấm, ngoài rãnh dẫn nước | Ø5.5 × 40/45 mm (mái dân dụng 11, 9 sóng); 6.3/5.5 × 50/55/60 mm (theo số sóng) | Size Ø5.5 × 20, 25, 30, 35 mm — quá ngắn cho tôn lợp mái |
| Bụng sóng (đáy rãnh) | Đường nước chảy dồn về trước khi thoát máng | Không bắn vít xuyên tấm tại đây | Mọi quy cách, kể cả bản có đệm cao su EPDM |
| Mép chồng hai tấm tôn (nối tôn với tôn) | Khe trùng mép giữa hai tấm cần được khâu kín gió | Vít béo (vít khâu tôn) Ø6.5 × 20 mm, có đệm cao su EPDM | Bắn tôn mái vào xà gồ — vít quá ngắn |
| Phụ kiện sườn, xối, nóc mái | Điểm bắt đặt tại sống dương của tấm tôn | Vít béo (vít khâu tôn) Ø6.5 × 20 mm | Bắn tôn mái vào xà gồ — vít quá ngắn |
Các quy cách vít trong bảng đều là bản có đệm cao su EPDM; danh sách size là danh sách đóng theo bảng quy cách của từng size, không phải dải mở “từ 50 mm trở lên”. Tôn xốp lấy dải dài hơn: tôn xốp mái dân dụng loại 11 sóng dùng 6.3/5.5 × 60 và 68 mm, loại 9 sóng dùng 68 mm; tôn xốp loại 6 và 5 sóng dùng 68 và 75 mm.
Các size ngắn Ø5.5 × 20, 25, 30 và 35 mm quá ngắn để bắn tôn lợp mái: việc chính là tôn vách và đai kẹp; size 30 và 35 mm bắn thêm nhựa lợp mái dạng phẳng; bản không đệm của size 20 mm bắn xà gồ thép nhẹ lợp mái ngói và liên kết khung, giá.
Hai hàng cuối là các điểm xuyên tấm không đi vào xà gồ: vít béo (vít khâu tôn) Ø6.5 × 20 mm có đường kính ren to hơn vít bắn tôn thường khoảng 20%, khâu phần trùng mép giữa hai tấm và bắt phụ kiện sườn, xối, nóc tại sống dương. Ngược lại, không lấy vít khâu tôn bắn tôn mái vào xà gồ vì quá ngắn.
Câu hỏi thường gặp khi bắn vít đỉnh sóng hay bụng sóng
Bắn vít ở bụng sóng có khi nào chấp nhận được không?
Với tôn lợp mái là không. Bụng sóng là nơi nước mưa chảy dồn về trước khi thoát xuống máng, nên mọi lỗ khoan tại đó nằm ngay trên đường đi của nước. Đệm cao su EPDM làm kín bằng lực ép đàn hồi; với lỗ nằm giữa đường nước, một khe hở nhỏ do siết lệch hoặc cao su lão hóa cũng đủ cho nước vào. Vì vậy vít bắn tôn mái của Sheh Fung đều tính sẵn chiều cao sóng vào chiều dài vít để bắn tại đỉnh.
Bắn ở đỉnh sóng thì chọn chiều dài vít thế nào?
Chiều dài vít phải cộng đủ chiều cao sóng, vì vít đi từ đỉnh xuống mới chạm xà gồ. Mái tôn một lớp dân dụng: tôn 11 và 9 sóng dùng Ø5.5 × 40 hoặc 45 mm; tôn 7 sóng dùng 6.3/5.5 × 50 hoặc 55 mm. Mái tôn một lớp loại 6 và 5 sóng dùng 6.3/5.5 × 50, 55 hoặc 60 mm. Tôn xốp cùng số sóng cộng thêm bề dày lớp xốp: tôn xốp mái dân dụng loại 11 sóng dùng 6.3/5.5 × 60 và 68 mm, loại 9 sóng dùng 68 mm; tôn xốp loại 6 và 5 sóng dùng 68 và 75 mm.
Đã bắn đúng đỉnh sóng mà mái vẫn dột thì kiểm tra gì trước?
Kiểm ba dấu hiệu tại từng đầu vít dột. Thứ nhất, cao su có bị ép lòi hẳn ra ngoài mép đầu vít không — dấu hiệu siết quá tay. Thứ hai, tấm tôn quanh chân vít có bị lõm thành hõm đọng nước không. Thứ ba, đầu vít có nghiêng so với mặt tôn không — vít nghiêng làm đệm chỉ ép một bên, bên kia hở. Cả ba trường hợp đều phải thay vít mới và siết lại đúng mức, không bơm keo đè lên đầu vít cũ để xử lý tạm.
Siết vít tại đỉnh sóng tới mức nào là đúng?
Siết tới khi đệm cao su EPDM vừa ép kín mặt tôn và tấm tôn quanh chân vít còn phẳng. Mép cao su lòi ra ngoài mép đầu vít hoặc mặt tôn lõm xuống là đã quá tay; đệm còn xoay được hoặc còn khe sáng giữa cao su và tôn là siết non. Cách xử lý các lỗ vít đã siết hỏng được hướng dẫn trong bài vít bắn tôn chống dột của IVIT.
Vít Sheh Fung cho mái tôn có sẵn đệm cao su EPDM không?
Có. Hai size ren đơn cho mái một lớp dân dụng loại 11 và 9 sóng là Ø5.5 × 40 và 45 mm đều có đệm cao su EPDM; toàn bộ dòng ren kép của Sheh Fung — 6.3/5.5 × 50, 55, 60, 68 và 75 mm — cũng có đệm ở mọi size. Đệm nằm sẵn dưới đầu vít vành rộng, người thi công không phải lồng thêm. Khi đặt hàng qua IVIT, nêu rõ loại tôn và số sóng của mái để được tư vấn đúng quy cách.
Mép chồng giữa hai tấm tôn mái thì bắn vít gì và bắn ở đâu?
Mép chồng là mối nối tôn với tôn, không xuống tới xà gồ, nên dùng vít béo (vít khâu tôn) Ø6.5 × 20 mm có đệm cao su EPDM, không dùng vít bắn tôn mái cho vị trí này. Mũi #1 Point của vít dành cho thép mỏng đến 1.5 mm, đủ cho hai lớp tôn chồng mép; chiều ngược lại, vít chỉ dài 20 mm nên quá ngắn để bắn tôn mái vào xà gồ. Cùng quy cách này còn khâu được máng thoát nước và bắt phụ kiện sườn, xối, nóc.
Kết luận: bắn đỉnh sóng dương, chọn vít đủ dài, siết vừa đệm
Câu trả lời là dứt khoát: vít mái tôn bắn tại đỉnh sóng dương, vì lỗ vít ở đó nằm ngoài đường nước, còn lỗ ở bụng sóng nằm ngay trên đường nước chảy dồn về rãnh. Bắn ở đỉnh nghĩa là vít phải vượt thêm 20–22 mm, 23–27 mm hoặc 30–32 mm chiều cao sóng tùy loại tôn: mái một lớp dân dụng loại 11 và 9 sóng dùng Ø5.5 × 40 hoặc 45 mm, tôn 6 và 5 sóng dùng 6.3/5.5 × 50, 55 hoặc 60 mm.
Đệm cao su EPDM chỉ kín khi siết đúng mức: đệm vừa ép kín mặt tôn và tấm tôn quanh chân vít còn phẳng. Liên hệ IVIT qua hotline 0865 21 21 51 để được tư vấn quy cách vít theo loại sóng tôn và nhận báo giá.
- → Tổng quan các dòng vít bắn tôn tự khoan
- → Nguyên nhân dột tại lỗ vít và cách chọn vít chống dột
- → Vít béo (vít khâu tôn) Ø6.5 × 20 mm cho mép chồng và phụ kiện mái
- → Dải vít riêng cho tôn một lớp, tôn xốp và panel cách nhiệt
Bài viết bởi Đội ngũ kỹ thuật IVIT — nhà phân phối vít Sheh Fung (Đài Loan) tại Việt Nam.
Cập nhật: tháng 10/2026.
- Công ty TNHH IVIT
- Địa chỉ giao dịch: số 175A đường C Thủy Nguyên – Khu đô thị Ecopark – xã Phụng Công – Hưng Yên
- Hotline: 0865 21 21 51
- Email: ivitvn2024@gmail.com
- Thời gian làm việc: 8:00 – 18:00 (Thứ Hai – Thứ Bảy)
Gọi ngay — miễn phí, có kỹ thuật viên hỗ trợ.